Onze maatschappij en cultuur raken steeds verder gemedialiseerd. Weinig blijft onberoerd door het effect van de media; media worden steeds meer context, inhoud en bemiddelaars van informatie, kennis en ervaring. Van hoe mensen met elkaar communiceren, via de onderwerpen waarover zij het hebben en de dingen die zijn van waarde vinden, tot hoe zij zich met elkaar verbonden voelen of juist niet: op al die terreinen spelen media een rol – oud en nieuw, analoog en digitaal. Van elementen in een omgeving zijn media de omgeving zelf geworden.

Kinderen krijgen tegenwoordig heel veel beelden en informatie op zich af via allerlei mediakanalen. Vanuit deze brei aan boodschappen moeten zij in staat zijn om hun eigen beeld van de werkelijkheid te vormen. Dat blijkt in de praktijk niet mee te vallen. Welke doelstellingen hebben de media zelf en hoe worden mediaboodschappen beïnvloedt? Het is een beetje te vergelijken met het verkeer. Toen het verkeer steeds drukker werd, besloten wij dat verkeerslessen geen overbodige luxe waren. Nu de maatschappij is veranderd door de enorme toename van media-invloeden is het ook geen gek idee om kinderen in ieder geval uit te leggen waar de informatie vandaan komt en hoe zij de bronnen en inhoud kunnen beoordelen.

Dat ouders soms onzeker worden door de nadrukkelijke aanwezigheid van de media in het leven van hun kinderen blijkt uit een recent onderzoek van het bureau Marketresponse. De resultaten laten zien dat 80 procent van de ouders in Nederland, met kinderen tussen de 6 en 15 jaar, mediaopvoeding nodig vindt om kinderen te beschermen tegen ongewenste invloeden. Zij zien hierin een rol voor zichzelf, maar zeker ook voor de school: maar liefst 65 procent ondersteunt het idee om kinderen op school te leren omgaan met media en reclame. Bijna twee derde van de ouders hanteert zelf regels om het televisiekijken en het internetten van hun kinderen te beïnvloeden. Vooral voor kinderen van 6 tot en met 12 jaar worden deze regels aangehouden, voor 13- tot 15 jarigen is dit veel minder vaak het geval. De meest toegepaste maatregelen zijn: het stellen van beperkingen aan de tijdsduur en het selecteren op inhoud. Dit laatste gebeurt op diverse manieren zoals: zelf bepalen wat geschikt is, bepaalde programma’s of sites verbieden of de Kijkwijzer classificatie toepassen.

Media Makkers ziet mediaopvoeding als een taak van zowel de ouders als van de leerkrachten. Deze verenigde krachten zijn nodig om kinderen bewust te maken van de invloed van de media om zich heen, zowel thuis als op school. Hieronder volgen een aantal adviezen voor ouders die graag hun kinderen bewuster en kritischer maken ten opzichte van de media.

Hoe kunnen wij onze kinderen helpen zich bewust te maken van de rol en de werking van media? Het valt soms niet mee om onze kinderen bij te houden. Zij ontwikkelen vaardigheden die wij als volwassenen niet hebben, zoals het 30 procent sneller verwerken van beelden en geluiden. Daarnaast zijn kinderen tegenwoordig prima in staat om meerdere apparaten tegelijk te bedienen; multi-tasking noemt men dat.

Het belangrijkste advies dat Media Makkers ouders kan geven is dat zij in ieder geval de communicatielijnen open houden. Sluit u niet af en keur het mediagedrag van uw kinderen niet zonder meer af, maar toon juist interesse! Wanneer u regels stelt zonder naar uw kinderen te luisteren, zullen zij achter gesloten deuren (of bij vriendjes of vriendinnetjes thuis) hun eigen gang gaan, met alle risico’s van dien.

De belangrijkste reden voor kinderen om u niet te vertellen dat zij via MSN worden gepest, is dat zij bang zijn dat u regels en beperkingen zult invoeren wat betreft hun mediagedrag. Zij zijn bang dat u zult zeggen; “Ga dan ook niet steeds naar MSN, maar ga eens lekker buiten spelen!”.

Maak de media een onderwerp van gesprek en vraag regelmatig of het allemaal wel goed gaat. Jaag hen niet van u af. Blijf communiceren!

Heeft u enig idee waar uw kinderen naar toe gaan wanneer zij op internet zitten? En naar welke programma’s zij kijken wanneer u lekker ligt uit te slapen op zondagochtend? Het is belangrijk om interesse te tonen voor de mediavoorkeuren van uw kinderen. Op deze manier kunt u deze bespreekbaar maken. U kunt zich beter enigszins verdiepen in waar deze programma’s of websites over gaan en welke thema’s daarin aan de orde komen. Kijk eens met uw kinderen mee. Zet eens een tweede stoel bij de computer en laat u zich eens uitleggen hoe MSN of een internetspel werkt. Waarom zijn uw kinderen zo enthousiast over deze programma’s en websites? Laat hen het u eens uitleggen en leer van uw kinderen! Zij zijn de experts!

Wanneer u regelmatig vraagt aan uw kinderen;"goh, laat eens zien wat je precies doet op deze site of wat je leuk vindt aan dit TV programma", dan nodigt u uw kinderen uit daarover te vertellen in hun eigen woorden. Op deze manier wordt het voor hen makkelijker om met u te komen praten wanneer er tijdens een chatsessie iets gebeurd wat niet door de beugel kan. Zorg dat de deur altijd open staat om met u te praten, ook over minder leuke zaken!

Wanneer u niet wilt dat uw kinderen langer dan 2 uur achter elkaar naar de televisie kijken, doe dat dan zelf ook niet. Het gedrag van ouders is nog steeds de belangrijkste invloedfactor wat betreft mediagedrag van kinderen. Zij zullen uw gedrag kopiëren, hoe jong zij ook zijn.

Let goed op het mediagedrag van uw kinderen. Wanneer u denkt dat zij te veel achter de TV zitten, stel dan eens een TV-loze dag in. Wanneer u niet wilt dat uw kind in het weekend vroeger opstaat dan normaal om maar achter de computer te kunnen zitten, spreek met hen af dat er niet voor 9 uur wordt gecomputerd in huis. Praat met uw kind over verslavingen in het algemeen. Dat het niet prettig is om ergens afhankelijk van te zijn en dat het niet leuk is dat je een vervelend gevoel krijgt als dat ‘iets’ niet kan. Laat hen nadenken over hun eigen gedrag en vraag hen mee te denken over manieren om het gedrag binnen de perken te houden. Een uur per dag achter de computer? Prima, laat hem of haar dan zelf het uur bepalen. Wanneer de afspraken niet worden nageleerd…..durf op te treden!